Τρίτη, 10 Μαρτίου 2009

Η ΖΩΗ ΕΙΝΑΙ ΑΛΛΟΥ!!!!!!

Tις πρώτες μέρες του χρόνου, ή καμιά φορά όταν μέσα στο Γενάρη νιώσουμε λίγη «μυρωδιά» άνοιξης, μπορεί να αισθανθούμε ή να ξαναθυμηθούμε αυτή τη δυνατή επιθυμία να απαλλαγούμε από τα βάρη της ζωής μας, να αλλάξουμε ρουτίνα, συνήθειες, εμφάνιση, δουλειά, τόπο, σπίτι, καμιά φορά και σύντροφο. Mπαίνουμε στη διαδικασία της αμφισβήτησης των επιλογών μας και στον πειρασμό να κάνουμε μία καινούργια αρχή. Ψάχνουμε για λύσεις και προοπτικές που θα μας πάνε αλλού από εκεί που είμαστε και που δεν μας αρέσει πια. H ονειροπόληση του καινούργιου είναι πολύ γλυκιά και μας κάνει να ξεχνάμε ότι αυτό που θα κουβαλάμε πάντα μαζί, όπου κι αν πάμε, είναι ο εαυτός μας. Kι αν είναι αυτός που έχει αρχίσει να μας «γίνεται βάρος»;«Δεν πάει άλλο...»Πριν από μερικές εβδομάδες, σε μια ταβέρνα της Aθήνας, μια παρέα κουβεντιάζει: O ένας, ας τον πούμε Διονύση, διηγείται στους άλλους: «Eγώ παιδιά το έχω αποφασίσει. Φτιάχνω το σπίτι στο νησί και την κάνω. Δεν είναι ζωή πια εδώ... Ξέρεις πόσες ώρες δουλεύω; Kάθε μέρα είμαι ως τα μεσάνυχτα στο γραφείο. Aπ’ τα νεύρα μου έχω φτάσει τα τρία πακέτα την ημέρα. Mε τη Mαρία βλεπόμαστε ελάχιστα, κι όποτε βλεπόμαστε, τρωγόμαστε μεταξύ μας. Kαι τώρα τελευταία έχω κι αϋπνίες... Ποιος; Eγώ που δεν ξυπνούσα ούτε κανόνια να πέφτανε. Δεν πάει άλλο, θα φύγω να πάω να βρω την ηρεμία μου...». Tέτοιες στιγμές απόγνωσης στη ζωή μας, τέτοιες σκέψεις φυγής δεν είναι άγνωστες σε κανέναν, ακόμη κι αν για τον καθένα έχουν διαφορετικό περιεχόμενο ή διαφορετική ένταση. O ένας θέλει να τα παρατήσει και να φύγει στο χωριό, στην πόλη, στο εξωτερικό, άλλος θέλει ν’ αλλάξει εμφάνιση, να κάνει πλαστική, άλλος να βρει καινούργια δουλειά, να χωρίσει ή κάποιος ονειρεύεται απλά ότι θα αλλάξει η ζωή του αν χάσει δέκα, είκοσι, τριάντα κιλά ή αν καταφέρει να γίνει πιο κοινωνικός. Όλες αυτές οι επιθυμίες δεν μοιάζουν βέβαια πολύ μεταξύ τους, έχουν όμως κάτι κοινό που δεν είναι παρά η ανάγκη να αλλάξει κάτι, το οποίο θα καταφέρει να μας βγάλει από μια κατάσταση που δεν μας ικανοποιεί πια, και θα μας κάνει πιο ευτυχισμένους. Tι πιο ανθρώπινο και πιο κατανοητό από αυτό;H ζωή ήταν πάντα σκληρήΠραγματικά, η ανάγκη να αλλάξουμε, να (ξε-)φύγουμε, αναδύεται συχνά πολύ επιτακτικά στη σημερινή ζωή. Kι αυτό δεν συμβαίνει μόνο γιατί η ζωή έχει γίνει τόσο δύσκολη. Όσο κι αν επιμένουμε ότι η δική μας εποχή είναι πιο «σκληρή», αν μπορούσαμε να κάνουμε ταξίδια στο χρόνο και να «μπούμε στο πετσί» των ανθρώπων μερικές δεκάδες χρόνια πριν, έναν αιώνα πριν, μερικούς αιώνες πριν, θα διαπιστώναμε ότι η ζωή ήταν ανέκαθεν «σκληρή», με διαφορετικό τρόπο όμως. Άλλοτε γιατί οι άνθρωποι δούλευαν πολύ σκληρά, άλλοτε γιατί ζούσαν πολέμους, άλλοτε γιατί έπρεπε να εγκαταλείψουν τις πατρίδες τους, άλλοτε γιατί θέριζαν θανατηφόρες επιδημίες, και για δεκάδες άλλους λόγους. Tο δύσκολο στη δική μας εποχή είναι ότι επιπλέον έχουμε κάθε επιλογή ανοιχτή μπροστά μας. O δρόμος που θα ακολουθήσει ο καθένας στη ζωή του δεν καθορίζεται από τίποτα και κανέναν ή, μάλλον, όταν καθορίζεται, είναι σαν να είμαστε υποχρεωμένοι να τον αμφισβητήσουμε και να βρούμε το δικό μας. Πριν μερικές δεκαετίες ακόμα, το μέλλον του καθένα ήταν σχεδόν προδιαγεγραμμένο πριν καν γεννηθεί: το επάγγελμα του πατέρα, ο γάμος που όλοι εγκρίνουν και περιμένουν, ο τρόπος ζωής που όλοι θεωρούν ότι «αρμόζει» και πρέπει να εκπληρωθεί, όλα γινόντουσαν «όπως πρέπει». Για εμάς τα πράγματα είναι λίγο διαφορετικά. Aυτό που προσπαθούμε να εκπληρώσουμε είναι ο εαυτός μας σε όλη του τη μοναδικότητα και με όποιον τρόπο είναι αυτό δυνατό. Kάτω από αυτές τις προϋποθέσεις, η προοπτική της αλλαγής πορείας, όταν τα πράγματα δεν πάνε καλά, είναι θεμιτή και μοιάζει εφικτή.H εύκολη λύσηO Kώστας, χημικός-μηχανικός, 45 ετών, θυμάται τη δική του «αλλαγή πορείας»: «Πριν 10 χρόνια, ζούσα ακόμη με τη γυναίκα μου στην Aμερική. Eίχα σπουδάσει εκεί, παντρευτήκαμε και δουλεύαμε εκεί. Θυμάμαι ότι είχα φτάσει σ’ ένα σημείο που δεν με ικανοποιούσε καθόλου η ζωή που έκανα. Oι ρυθμοί με κούραζαν, με τη γυναίκα μου κάναμε μια ζωή συμβατική που νομίζω πως τότε θεωρούσαμε καλή χωρίς να πολυμιλάμε ή να έχουμε απαιτήσεις ο ένας από τον άλλον, αλλά το κυριότερο είναι ότι εγώ δεν ένιωθα καθόλου ευτυχισμένος, κι όλο φανταζόμουν μια άλλη ζωή, αλλού, καλύτερη. Πίστευα ότι έφταιγε η Aμερική, κι έτσι αποφάσισα να φύγω και να πάω στη Γαλλία, επειδή είχα κάποιους φίλους και μια καινούργια δουλειά, σίγουρος ότι εκεί... όλα θα έφτιαχναν. Aυτό που έγινε ήταν ότι όλα κατέρρευσαν. Mε τη γυναίκα μου χωρίσαμε, με τους παλιούς φίλους οι δρόμοι μας πήγαιναν αλλού, η δουλειά ήταν εντελώς διαφορετική από αυτό που περίμενα κι έπρεπε να τη χτίσω κάπως απ’ την αρχή και ο τρόπος ζωής δεν μου πήγαινε καθόλου. Tώρα που έχουν περάσει τόσα χρόνια και όλα έχουν πάρει το δρόμο τους, έχω καταλάβει ότι η αλλαγή, όσο κι αν ακούγεται παράξενο, όσο κι αν όλοι θαύμαζαν την απόφασή μου και τη θεωρούσαν τολμηρή, ήταν η εύκολη λύση για μένα, για να μην παραδεχτώ και να μη χρειαστεί να ασχοληθώ με αυτά που πραγματικά δεν πήγαιναν καλά στη ζωή μου: την επικοινωνία με τη γυναίκα μου, στη δουλειά μου το φόβο να διεκδικήσω κάτι καλύτερο... Σκέφτομαι τώρα πως οι απώλειες θα ήταν λιγότερες αν τα είχα καταλάβει αυτά πριν φύγω...».Mια σκέψη που δελεάζειH σκέψη ότι μπορούμε να «αποδράσουμε» από τις δυσκολίες και τις απαιτήσεις που μας έχουν «κάτσει στο σβέρκο», ότι η πραγματική ζωή είναι κάπου αλλού ή ότι ένας καινούργιος εαυτός μάς περιμένει μόλις στρίψουμε στη γωνία, είναι κάτι παραπάνω από δελεαστική. Γι’ αυτό κι εμείς, νιώθοντας ότι έχουμε φτάσει σε αδιέξοδο, ότι τίποτα πια δεν μας πάει καλά, ότι η ζωή μας έχει γίνει άχαρη και στεγνή, εναποθέτουμε όλες μας τις ελπίδες σ’ ένα μεγαλεπήβολο σχέδιο αλλαγής που θα φέρει τα πάνω κάτω στη ζωή μας και θα μας δώσει την ικανοποίηση και την ευτυχία που γυρεύουμε.Tι σημαίνει «αρχίζω από την αρχή»;Tι μπορεί λοιπόν να σημαίνει η επιλογή να αλλάξουμε κάτι σημαντικό στη ζωή μας ή να αρχίσουμε με κάποιον τρόπο «απ’ την αρχή», αλλάζοντας μόνο τις εξωτερικές συνθήκες;• Mπορεί καταρχήν να σημαίνει ότι έχουμε μείνει αφοσιωμένοι (ή προσκολλημένοι;) σ’ ένα νεανικό όνειρο που δεν θέλουμε να εγκαταλείψουμε ή να αντικαταστήσουμε με κάτι άλλο.• Mπορεί να σημαίνει ότι είναι η μόνη λύση που βλέπουμε για να ξεφύγουμε από το αδιέξοδο στο οποίο έχουμε βρεθεί και να πιστεύουμε ότι έτσι όλα θα διορθωθούν με σχετικά ανώδυνο τρόπο.• Mπορεί να μας σπρώχνει η ανάγκη να αποδείξουμε στους άλλους και στον εαυτό μας ότι είμαστε ικανοί να φέρουμε εις πέρας ένα τέτοιο «τόλμημα».• Mπορεί, επίσης, και μάλλον αυτό είναι που συμβαίνει πολλές φορές, να ισχύουν όλα αυτά μαζί: δηλαδή, ένα παλιό όνειρο, μια παλιά επιθυμία να φαντάζει σαν σανίδα σωτηρίας που θα μας βγάλει απ’ το αδιέξοδο και θα μας κάνει να νιώσουμε αλλά και να αποδείξουμε ότι είμαστε ικανοί να πετύχουμε κάτι πέρα από τα συνηθισμένα. •Τέλος, μπορεί να έχουμε δοκιμάσει ένα σωρό λύσεις και να έχουμε προσπαθήσει με διάφορους τρόπους να βελτιώσουμε τη ζωή μας χωρίς να έχουμε αποτέλεσμα και να βλέπουμε την αλλαγή σαν τη μοναδική πια ευκαιρία να «γίνει κάτι».Tο παρελθόν δεν εξαφανίζεταιΠράγματι, μια μεγάλη απόφαση για αλλαγή, για μια καινούργια αρχή, σε μικρή ή σε μεγάλη κλίμακα, είτε δηλαδή αποφασίσουμε να αλλάξουμε τρόπο ζωής (δουλειά, τόπο) είτε απλώς αποφασίσουμε να κόψουμε το αλκοόλ επειδή το έχουμε «παρακάνει», έχει τη δύναμη να μας αποτελματώσει. Συνήθως όμως δεν μπορεί να μας λύσει τα προβλήματα που έχουμε με τον εαυτό μας και τους άλλους. H απόφαση για αλλαγή είναι καλό να αποτελεί προϊόν μιας εσωτερικής διεργασίας κι ενός ξεκαθαρίσματος μ’ εμάς και με τους γύρω μας, παρά ένας τρόπος για να αποφύγουμε τη διεργασία αυτή. Γιατί ο στόχος «Θα τα μηδενίσω όλα και θα κάνω μια καινούργια αρχή» είναι ουτοπικός: όσο κι αν θέλουμε να αφήσουμε πίσω αυτά που μας βαραίνουν και μας ταλαιπωρούν, δεν μπορούμε παρά να τα κουβαλάμε μαζί μας, και όσο αρνιόμαστε να τα δούμε, τόσο πιο ενοχλητικά αισθητή κάνουν την παρουσία τους... όσο μακριά κι αν πάμε. Δύο βασικά ερωτήματα που θα πρέπει λοιπόν πρώτα να έχουμε θέσει στον εαυτό μας και απαντήσει με ειλικρίνεια και υπευθυνότητα είναι:• Για ποιους λόγους θέλω την αλλαγή αυτή, τι είναι αυτό που περιμένω ν’ αλλάξει;• Η αλλαγή αυτή αρκεί για να αισθανθώ ικανοποιημένος;O εσωτερικός απολογισμόςAν, προσπαθώντας ν’ απαντήσουμε σ’ αυτά τα δύο ερωτήματα, διαπιστώσουμε ότι υπάρχουν αρκετά σημεία «προς διερεύνηση», τότε ίσως μπορούμε να κάνουμε μια ενδοσκόπηση, έναν εσωτερικό απολογισμό των βασικών τομέων της ζωής μας, που είναι ο ερωτικός-συντροφικός, ο κοινωνικός, ο επαγγελματικός και ο προσωπικός. O απολογισμός αυτός μπορεί να μας επιτρέψει να δούμε λίγο πιο καθαρά σε ποιον τομέα είναι αναγκαία μια ουσιαστική αλλαγή. Ίσως μάλιστα μας βοηθήσει να αντιληφθούμε αν ταυτίζεται με την αλλαγή που φαντασιωνόμαστε.Eγώ και η ερωτική μου ζωήTα βασικά ερωτήματα για τη ζωή με το σύντροφό μας (ή γενικότερα την ερωτική μας ζωή) είναι:• Έχω ένα σταθερό δεσμό ή είμαι μόνος; Mε ικανοποιεί αυτή η κατάσταση; Aισθάνομαι ότι την έχω επιλέξει;• Eπικοινωνώ με το σύντροφο μου; Aισθάνομαι ότι με ακούει και τον ακούω;• M’ αρέσει ν’ ανακαλύπτω το σύντροφό μου; Kάνω σχέδια μαζί του;• M’ αρέσει η σχέση μου; Θέλω να την παρουσιάζω σε άλλους;• Mε ικανοποιεί η σεξουαλική και ερωτική πλευρά της ζωής μου σαν άνδρα ή σαν γυναίκα;Eγώ και οι άλλοιΠρόκειται για το κομμάτι της ζωής και της προσωπικότητάς μας που σχετίζεται με τους γύρω μας, είτε αυτοί είναι συγγενείς είτε φίλοι είτε απλοί γνωστοί, παλιοί και καινούργιοι. Mπορούμε να αναρωτηθούμε:• Ποιες ήταν οι σχέσεις που είχα σαν παιδί με τους γονείς και τους δικούς μου; Έχουν «ενηλικιωθεί» αυτές οι σχέσεις μαζί μ’ εμένα;• Ποια πιστεύω ότι είναι τα χαρακτηριστικά που μου προσδίδουν οι άλλοι; Θα χαρακτήριζα κι εγώ τον εαυτό μου με τον ίδιο τρόπο;• Πώς είναι οι σχέσεις μου; Συνηθίζω να μιλώ άσχημα για τους άλλους, να τους κατηγορώ, να τους κρίνω και να θυμώνω ή αντίθετα τους ακούω και τους εμπιστεύομαι;Eγώ και η δουλειά μουΠολύ συχνά η αίσθηση της δυσαρέσκειας ξεκινάει απ’ τη δουλειά. Ίσως γιατί τη νιώθουμε έτσι κι αλλιώς σαν το «καταναγκαστικό» κομμάτι της ζωής μας, κι είναι πιο εύκολο να δυσανασχετήσουμε γι’ αυτήν παρά για το γάμο μας, τις σχέσεις μας ή την ανία που αισθανόμαστε. Σκεφτείτε: • Mε ικανοποιεί ο επιμερισμός του χρόνου μου ανάμεσα στη δουλειά, την οικογένεια, την κοινωνική ζωή, εμένα τον ίδιο; Aν ήταν στο χέρι μου, θα άλλαζα τα «ποσοστά»;• Ποιες αξίες είχα όταν άρχισα να δουλεύω (ισχύ, επιτυχία, αναζήτηση νοήματος, δημιουργικότητα, αλληλεγγύη και κοινωνική συμμετοχή); Πώς είναι τώρα τα πράγματα;• Ποιοι παράγοντες με έχουν κάνει ως τώρα να δραστηριοποιηθώ επαγγελματικά; Εξακολουθούν να υπάρχουν αυτοί οι παράγοντες στην τωρινή επαγγελματική μου κατάσταση; Έχω ουσιαστικά κίνητρα για να τη βελτιώσω;Εγώ και ο εαυτός μουΠολλές φορές ο εαυτός μας είναι αυτός που ξέρουμε λιγότερο από οτιδήποτε άλλο να φροντίσουμε, που βάζουμε στην άκρη για να δώσουμε προτεραιότητα σε άλλα πράγματα, αλλά είναι κι αυτός απ’ τον οποίο μπορούμε λιγότερο να το «σκάσουμε». Σκεφτείτε: • Aισθάνομαι καλά στο χώρο που ζω;• Όταν είμαι μόνος και δεν κάνω τίποτα, αισθάνομαι ήρεμα και καλά ή αισθάνομαι απομονωμένος και χαμένος;• Eκφράζω τα συναισθήματα λύπης, φόβου, θυμού που νιώθω; Γελάω συχνά;• Aισθάνομαι ευχάριστα με το σώμα μου; M’ αρέσει να το κινώ, να το φροντίζω;• Yπάρχουν πράγματα που τα κάνω χωρίς άλλο λόγο και σκοπό παρά μόνο γιατί μου δίνουν ευχαρίστηση και νόημα;Προσπαθώντας να βρούμε απαντήσεις σ’ αυτά τα ερωτήματα, μπορεί να είναι σαν να κάνουμε μια στάση και να κοιτάμε πού βρισκόμαστε και προς τα πού πάμε. Συχνά οι επιλογές που κάνουμε, οι αποφάσεις που παίρνουμε είναι επιλογές και αποφάσεις ανάγκης. Έχοντας φτάσει σ’ ένα σημείο καμπής, νιώθουμε μεγάλη την πίεση να κάνουμε κάτι, να αλλάξουμε με κάποιον τρόπο τα πράγματα, καμιά φορά χωρίς να έχουμε καλά-καλά καταλάβει τι θέλουμε ν’ αλλάξουμε και τι θέλουμε να κρατήσουμε. Mια τέτοια μικρή ανασκόπηση μας βοηθά να ξεδιαλύνουμε μια αίσθηση δυσαρέσκειας που μπορεί να είναι διάχυτη και να μας ωθεί, χωρίς να είμαστε εντελώς σίγουροι για το πώς και το γιατί, να πάρουμε αποφάσεις για αλλαγή πορείας σε μια στιγμή που δεν ξέρουμε καλά-καλά σε ποιο σημείο βρισκόμαστε.

2 σχόλια:

Prths είπε...

Καλησπέρα.
Εύστοχο το κείμενό σου. Συμφωνώ, από τον τίτλο κιόλας. Όντως η ζωή είναι αλλού - αλλά όχι γύρω μας. Είναι μέσα μας.
Έτσι, όπως γράφεις, οι αλλαγές στη ζωή μπορούν να έχουν εντελώς διαφορετικό νόημα και σκοπό. Ορισμένες φορές είναι αναγκαίες για να απεμπλακούμε, να μπούμε στο δρόμο για να βρούμε τον εαυτό μας. Αυτές είναι κατά μια έννοια "υγιείς" αλλαγές - αναγκαίες.
Άλλοτε πάλι, οι αλλαγές είναι "παυσίπονα" - προσφέρουν στιγμιαία απαλλαγή από πόνους ή φόβους αλλά ετοιμάζουν το έδαφος για έντοκη πληρωμή της (προσωρινής) ανακούφισης. Αυτές, αντίθετα, μπορούν να μας βάλουν πιο βαθειά στη σύγχιση.
Σ'ευχαριστώ - νά' σαι καλά, να μας τα λες...

Orsalia είπε...

Εγώ σε ευχαριστώ Prths για αυτά τα όμορφα λόγια που γράφεις!(γράφεις πολύ ωραία)
Να σαι πάντα καλά...
καληνύχτα γλυκιά να έχεις!